🔥 [2026 CHUYÊN LÝ 2/6] DAO ĐỘNG & SÓNG — HSG Liên Tỉnh
Premium Chuyên Lý module 2/6: dao động & sóng — shm · sóng dừng · giao thoa · đồ thị, công thức có điều kiện, ví dụ HSG/SPAT tính lại độc lập, checkpoint và…
THPT AI LUKATO · PHYSICS OLYMPIAD
🔥 [2026 CHUYÊN LÝ 2/6] DAO ĐỘNG & SÓNG — HSG Liên Tỉnh
SHM · sóng dừng · giao thoa · đồ thị. Từ đề HSG liên tỉnh và SPAT đến mô hình chuẩn, ví dụ định lượng và cổng kiểm tra đơn vị.
CHUYÊN LÝ HSG 2025–2026 MODULE 2/6 LỜI GIẢI ĐỘC LẬP VERIFY GATE
Bản đồLý thuyếtGiải đềLuyện thêmKiểm chứng
01 · BẢN ĐỒ HSG
DAO ĐỘNG & SÓNG: một chuỗi nguyên nhân
4 định luật trục
3 ví dụ nguồn đã chuẩn hóa
SI cổng đơn vị
Phạm vi nguồn
Tổng hợp từ các đề HSG cấp tỉnh 2024–2026 và ghi chú SPAT người dùng cung cấp. Không coi dấu khoanh/ghi tay trong ảnh là đáp án.
02 · LÝ THUYẾT KHÓA ĐIỂM
Công thức kèm điều kiện dùng
Dao động điều hòa
x=Acos(ωt+φ); a=−ω²x; v^{2}=ω²(A^{2}−x^{2}).
Năng lượng
W=½mω²A^{2}; Wđ và Wt biến thiên với chu kì T/2.
Sóng
v=λf; độ lệch pha Δφ=2\piΔd/λ.
Sóng dừng
Hai đầu cố định: L=kλ/2; có k+1 nút kể cả hai đầu.
03 · THỰC CHIẾN
Ví dụ đã tính lại
VÍ DỤ 1 HSG · SPAT
Sợi dây dài 90 cm
Mở lời giải đã kiểm chứng
Có 10 nút kể cả hai đầu ⇒9 nửa bước sóng. λ=2L/9=0,20 m. Với f=20 Hz, v=4 m/s.
VÍ DỤ 2 HSG · SPAT
Đọc đồ thị năng lượng
Mở lời giải đã kiểm chứng
Hai lần liên tiếp Wđ cực đại cách nhau T/2. Không đọc khoảng cách đỉnh Wđ như chu kì của li độ.
VÍ DỤ 3 HSG · SPAT
Hai nguồn cùng pha
Mở lời giải đã kiểm chứng
Cực đại khi Δd=kλ; cực tiểu khi Δd=(k+1/2)λ. Trước khi đếm điểm phải xác định có tính hai đầu A,B hay không.
04 · CHUYỂN GIAO
Checkpoint chống học thuộc
1 CHECKPOINT
Bước đầu tiên của một bài định lượng là gì?
A. Thế số ngay
B. Chọn hệ quy chiếu và mô hình
C. Nhìn đáp án
D. Làm tròn dữ kiện
Đáp án & kiểm tra
Mô hình và quy ước quyết định dấu, phương trình và đơn vị.
2 CHECKPOINT
Một kết quả vật lí chỉ được khóa khi
A. Khớp đáp án viết tay
B. Có đúng công thức
C. Đúng đại lượng, đơn vị và giới hạn
D. Đẹp số
Đáp án & kiểm tra
Ba kiểm tra bắt buộc: thứ nguyên, giới hạn và phép thế ngược.
3 CHECKPOINT
Khi dữ kiện ảnh mờ làm thay đổi đáp án
A. Đoán giá trị quen thuộc
B. Bỏ điều kiện
C. Gắn UNVERIFIABLE và không tính điểm
D. Tin dấu tick đỏ
Đáp án & kiểm tra
Không đủ bằng chứng thì không được tạo đáp án giả.
04A · QUY TRÌNH GIẢI HSG
Từ dữ kiện đến đáp số kiểm chứng
Cổng · Câu hỏi bắt buộc · Bằng chứng cần ghi
Mô hình · Hệ đang xét là gì, bỏ qua điều gì? · Hình vẽ, chiều dương, giả thiết
Định luật · Đại lượng nào được bảo toàn hoặc liên hệ? · Phương trình dạng chữ trước khi thế số
Miền nghiệm · Dấu, phạm vi và điều kiện vật lí? · Khối lượng, thời gian, nhiệt độ, điện trở hợp lệ
Đơn vị · Hai vế có cùng thứ nguyên? · Đưa về SI và ghi đơn vị ở kết quả
Phản chứng · Nếu tham số về 0 thì kết quả có hợp lí? · Kiểm tra giới hạn hoặc tính lại theo đường khác
BỔ SUNG 1 Vận dụng
Dây hai đầu cố định dài 1,2 m có 4 bụng, f=50 Hz.
Mở lời giải đã kiểm chứng
L=4λ/2 ⇒ λ=0,60 m. Tốc độ sóng v=fλ= 30 m/s . Bốn bụng tương ứng năm nút kể cả hai đầu.
BỔ SUNG 2 Vận dụng
Hai điểm trên cùng phương truyền cách nhau λ/6.
Mở lời giải đã kiểm chứng
Độ lệch pha Δφ=2\piΔd/λ=2\pi/6= \pi/3 rad . Kết luận sớm pha hay trễ pha còn phụ thuộc chiều truyền.
BỔ SUNG 3 Vận dụng
Tại x=A/2, so sánh động năng và thế năng.
Mở lời giải đã kiểm chứng
Wt/W=1/4 và Wđ/W=3/4 nên Wđ=3Wt . Đây là tỉ số năng lượng, không phải tỉ số vận tốc.
11 CHECKPOINT
Hai đỉnh liên tiếp của đồ thị động năng cách nhau
A. T/4
B. T/2
C. T
D. 2T
Đáp án & kiểm tra
Năng lượng biến thiên theo 2ω nên chu kì là T/2.
12 CHECKPOINT
Cực tiểu giao thoa của hai nguồn cùng pha thỏa
A. Δd=kλ
B. Δd=(k+1/2)λ
C. Δd=2kλ
D. Δd=λ/4
Đáp án & kiểm tra
Hiệu đường đi là nửa nguyên lần bước sóng.
05 · VERIFY GATE
Năm khóa chống sai
- Đổi toàn bộ về SI trước khi tính.
- Vẽ lực hoặc sơ đồ năng lượng trước khi lập phương trình.
- Kiểm tra thứ nguyên của kết quả.
- Thử giới hạn khi tham số tiến về 0 hoặc vô cùng.
- Đối chiếu phép tính bằng một hướng độc lập khi có thể.
Trạng thái
Các ví dụ có dữ kiện đầy đủ: PASS . Các trang ảnh chỉ có đoạn cuối hoặc hình bị cắt: chỉ dùng nhận diện chủ đề, không phục dựng số liệu.
LUKATO AI · PREMIUM MASTERCLASS
Nội dung được tái biên soạn độc lập, chuẩn hóa lỗi nguồn và kiểm tra đáp án trước khi phát hành.