Ngữ văn · HSG Huế 2026–2027: Mặt nạ xã hội, thơ Xuân Diệu và thơ AI, 5 phòng luyện viết
Phòng luyện viết tương tác cho đề HSG Ngữ văn Huế 2026–2027: mô phỏng mặt nạ xã hội (persona của Jung), phân loại lập luận, bảng đối chiếu Đi thuyền với thơ…
Văn
LUKATO AI Ngữ văn · HSG Huế 2026–2027
0%
Văn NGỮ VĂN · HSG TP HUẾ 2026–2027 · NGHỊ LUẬN XÃ HỘI VÀ SO SÁNH VĂN BẢN
Mặt nạ xã hội và thơ của máy : đề này hỏi ta điều gì?
Câu 1 đặt ra một câu hỏi rất đời thường: phải chăng ai cũng cần “mặt nạ xã hội”? Câu 2 đặt Đi thuyền của Xuân Diệu cạnh ba văn bản do ChatGPT tạo ra rồi hỏi điều đó gợi ra gì về sáng tạo văn học. Trang này không đưa bài làm sẵn. Nó cho bạn năm phòng để tự thử, tự phân loại, tự sắp dàn ý và tự chấm.
Trả lời đúng câu hỏi → lập luận có điều kiện → căn cứ vào văn bản nhận xét công bằng cả hai phía, không dùng chữ tuyệt đối
Mặt nạ xã hội
Bộ khung
Một đề thi, hai câu, năm phòng luyện viết
Đề thi chọn học sinh giỏi THPT cấp thành phố (Huế), môn Ngữ văn, năm học 2026–2027, làm bài trong 150 phút, gồm Câu 1 (8 điểm, nghị luận xã hội về mặt nạ xã hội theo Jung) và Câu 2 (12 điểm, so sánh Đi thuyền của Xuân Diệu với ba văn bản của ChatGPT rồi bàn về sáng tạo văn học). Trang này không chép lại thơ trong đề. Nó nhận xét về hình thức và cách tổ chức, rồi biến từng kĩ năng thành một phòng để thao tác.
1 Trả lời đúng câu hỏi
Câu 1 hỏi “phải chăng mỗi người đều cần”. Bài viết cần một lập trường rõ ràng, có điều kiện, chứ không né tránh bằng “tùy từng người”.
2 Căn cứ trước khi kết luận
Ở Câu 2, hãy nói điều quan sát được trong văn bản trước: số dòng, cách mở, hình ảnh, cái tôi, cách kết. Rồi mới bàn về sáng tạo.
3 Công bằng và trung thực
Ghi nhận điều văn bản AI làm được, chỉ ra điều chúng thiếu, và viện dẫn những tác phẩm, nguồn có thật. Tránh chữ “không bao giờ”.
Năm phòng luyện viết
Phòng luyện viết
Thử trước, hiểu sau, viết cuối
Mỗi phòng có hoạt động để thao tác. Cuối phòng có nút đến bộ Đúng / Sai và bài tự luận của đúng chủ đề.
Phòng 1 · Chiếc mặt nạ: dày hay mỏng, xa hay gần con người thật
Jung dùng từ persona để chỉ những vai trò và hình ảnh ta trình bày với xã hội. Điều đáng bàn không chỉ là có mặt nạ hay không, mà là nó dày bao nhiêu, khác con người thật bao nhiêu và có dính vào cách ta tự nhìn mình hay không. Kéo ba thanh trượt để xem mô hình khái niệm này.
Câu 1
Kéo thanh trượt hoặc chọn một tình huống.
Ba thanh trượt (mô hình, không phải số đo)
Độ dày của mặt nạ: mức bạn chọn lọc cách trình bày
Độ chênh với con người thật
Mức đồng nhất: bạn tin mình chính là mặt nạ
Tình huống
Mô hình xếp loại —
Câu hỏi để tự hỏi
Cùng một người, nhiều hoàn cảnh
Bảng cho thấy mô hình xếp loại từng tình huống có sẵn. Bấm vào một hàng để nạp ba giá trị.
Cách dùng cho bài viết: khi giải thích persona, hãy nói nó là sự thỏa hiệp giữa cá nhân và xã hội: vừa cần để thích ứng, vừa là lớp bề ngoài có thể che mất con người thật; khi bàn luận, dùng ba thanh trượt để nói về mức độ: mặt nạ nên đủ mỏng để vẫn thấy con người thật, đủ chọn lọc để hòa nhập, và không được dính vào người đeo.
Phòng 2 · Cần hay không cần mặt nạ: dựng lập luận có điều kiện
Một bài nghị luận tốt không chỉ nói đúng. Nó phân biệt lập luận ủng hộ, lập luận chỉ ra giới hạn và lập luận yếu, rồi xếp chúng theo một chuỗi: luận đề, lí lẽ, dẫn chứng, phản biện.
Câu 1
Phân loại 12 lập luận
Mỗi lập luận thuộc nhóm nào? Chọn rồi xem vì sao.
Chưa phân loại lập luận nào.
Lắp chuỗi lập luận bốn bước
Chọn từng bước. Nếu chọn đúng cả bốn, trang ghép thành một đoạn mẫu.
Đoạn lắp ráp sẽ hiện ở đây.
Mẹo: đặt phản biện sau khi đã nêu lí lẽ chính, bắt đầu bằng “tuy nhiên” hoặc “nhưng”, rồi trả lời nó để đưa bài về lập trường có điều kiện.
Phòng 3 · Dấu vân tay văn bản: đọc bốn bài thơ mà không chép lại
Muốn so sánh, cần tiêu chí. Bảng dưới liệt kê tám tiêu chí. Những ô LUKATO đã đối chiếu thì được ghi sẵn; ô có khung nhập thì bạn tự mở đề, đọc và điền. Sau đó, dán một bài thơ bất kì của bạn vào bộ đếm để xem nó có những dấu hiệu bề mặt nào.
Câu 2
Bảng đối chiếu bốn văn bản theo tám tiêu chí
Bộ đếm dấu hiệu bề mặt
Dán thơ của bạn (hoặc một bài bạn có quyền sử dụng), hoặc nạp một trong hai mẫu do LUKATO tự viết. Dữ liệu chỉ xử lí trên máy của bạn. Không nên dán nguyên văn thơ còn bản quyền khi chia sẻ ảnh chụp.
Mẫu A Mẫu B Bài của bạn
Bấm “Đếm dấu hiệu” để xem số đo và nhận định.
Giới hạn quan trọng: bộ đếm chỉ đếm vài dấu hiệu bề mặt. Nó không biết bài thơ có phát hiện mới hay không, càng không nói được ai là tác giả. Trong bài thi, hãy dùng nó như gợi ý để nhìn kĩ, rồi diễn đạt bằng nhận xét có dẫn chiếu văn bản.
Phòng 4 · AI và sáng tạo: làm được gì, thiếu gì, và ai chịu trách nhiệm
Câu 2 muốn một luận đề cân bằng. Phòng này giúp bạn tách việc AI làm khá tốt, việc làm được một phần khi có người dẫn dắt, và việc gắn với người viết, rồi chọn luận đề chặt nhất.
Câu 2
Phân loại mười khả năng
Chưa phân loại khả năng nào.
Chọn luận đề chặt nhất
Năm luận đề dưới đây trả lời cùng một vấn đề. Bấm vào luận đề bạn chọn để xem độ chặt.
Bậc thang vai trò của AI
Cách viết: thay “AI không bao giờ sáng tạo” bằng “AI mô phỏng tốt hình thức, nhưng giá trị văn chương bền vững vẫn gắn với trải nghiệm và cái nhìn riêng của người viết”. Cách viết này có thể được lập luận bằng việc đối chiếu các văn bản trong đề.
Phòng 5 · Dàn ý và dẫn chứng
Dàn ý đúng không chỉ là đủ khối mà còn đúng thứ tự: giải thích trước bàn luận, phản biện sau lí lẽ, kết bài cuối. Sắp lại các khối rồi chọn dẫn chứng đáng tin.
Câu 1 và Câu 2
Dùng nút mũi tên để chuyển khối lên hoặc xuống.
Gợi ý phân bổ thời gian
Chọn dẫn chứng đáng tin
Tích những lựa chọn bạn thấy đáng tin.
Đúng / Sai
20 mệnh đề, mỗi mệnh đề một “bẫy”
Năm bộ, mỗi bộ bốn mệnh đề cho một phòng. Sai thì có câu sửa lại cho đúng.
Bắt lỗi
Đoạn viết này sai ở đâu?
Tám đoạn viết hay dàn ý có lỗi quen thuộc. Chọn lỗi lớn nhất, rồi đọc cách sửa.
Tự chấm bài
Viết bài, chấm từng ý
Chọn một phần của đề, gõ bài của bạn. Bộ chấm kiểm tra từng ý theo thang tham chiếu. Đây là chấm gợi ý bằng từ khóa , có thể bỏ sót cách viết khác và không thay thế thầy cô. Bộ chấm chỉ phủ phần nội dung (Câu 1 tối đa 5 trên 8 điểm, Câu 2 tối đa 8 trên 12 điểm); phần diễn đạt và sáng tạo không chấm bằng từ khóa. Bài chỉ được xử lí trên máy của bạn. Gõ có dấu hoặc không dấu đều được.
Đề
Kết quả theo ý
Chưa chấm.
Bài mẫu
Hai bài viết tham khảo của LUKATO
Do LUKATO tự viết để minh họa cách tổ chức, không phải bài chuẩn của đề. Hãy đọc sau khi đã tự thử. Bài mẫu Câu 2 không trích lại thơ, chỉ nhận xét về văn bản.
Bài mẫu Câu 1 · Nghị luận về mặt nạ xã hội (khoảng 380 tiếng)
Carl Gustav Jung dùng khái niệm persona, thường dịch là mặt nạ xã hội, để chỉ những vai trò và hình ảnh mà mỗi người trình bày với xã hội: cách nói năng, ăn mặc, ứng xử ta chọn tùy theo nơi mình đứng và người mình gặp. Theo cách hiểu ấy, mặt nạ là sự thỏa hiệp giữa cá nhân và những kì vọng chung, và nó khác với con người thật bên trong. Câu hỏi đặt ra là liệu mỗi người có cần những chiếc mặt nạ như thế hay không.
Theo tôi, mỗi người đều cần mặt nạ xã hội, nhưng chỉ ở một mức độ nhất định và với điều kiện không đánh mất chính mình. Trước hết, đời sống có nhiều vai trò và nhiều mối quan hệ, mỗi hoàn cảnh đòi hỏi một cách ứng xử khác nhau. Một học sinh nói năng lễ độ với thầy cô khác với khi trò chuyện cùng bạn thân; một bác sĩ giữ vẻ bình tĩnh trước bệnh nhân dù trong lòng lo lắng. Đó là mặt nạ của sự thích nghi và tôn trọng, không bịa đặt điều gì. Ngược lại, một người nói ra mọi điều mình nghĩ với mọi người, bất kể hoàn cảnh, thường làm tổn thương người khác và khó hòa nhập.
Tuy nhiên, mặt nạ có mặt trái. Khi một người đồng nhất mình với hình ảnh được trình diễn, chẳng hạn chỉ đăng những bức ảnh hoàn hảo trong nhiều năm, họ dễ quên mất mình thật sự thích gì và cần gì. Đó là nguy cơ mà Jung gọi là sự đồng nhất với persona: mặt nạ như trở thành khuôn mặt. Một mặt nạ quá dày, quá xa con người thật còn khiến người đeo mệt mỏi và dễ rạn nứt khi bị phát hiện.
Vì vậy, thay vì hỏi có nên đeo mặt nạ hay không, ta nên hỏi mặt nạ ấy phục vụ điều gì và lấy đi của ta điều gì. Mỗi người cần biết mình đang đóng vai, giữ cho mặt nạ đủ mỏng để vẫn thấy con người thật, và dành những khoảng lặng để sống đúng với mình. Mặt nạ chỉ lành mạnh khi người đeo vẫn là chủ của nó.
Bài mẫu Câu 2 · So sánh và bàn về sáng tạo văn học (khoảng 460 tiếng)
Khi một phần mềm có thể viết ra những khổ thơ đúng cấu trúc, câu hỏi “thế nào là sáng tạo văn học” trở nên cấp thiết. Đề đặt Đi thuyền của Xuân Diệu cạnh ba văn bản do ChatGPT tạo ra, cùng nói về thời gian, để ta nhìn ra điều khác nhau giữa chúng.
Đi thuyền chỉ có sáu dòng, nhưng đưa người đọc vào một khoảnh khắc cụ thể: cái tôi trên thuyền, với hình ảnh thuyền, nước, mây, nhận ra thời gian trôi cũng làm những mơ tưởng của chính mình đổi khác. Độ dài các dòng không đều, có thể nghe như lời nghĩ thầm; chữ tôi có mặt trực tiếp và bài thơ kết mở bằng dấu ba chấm, không đưa ra lời khuyên nào. Phát hiện ở đây gắn với một trải nghiệm riêng.
Ba văn bản của ChatGPT có ưu điểm đáng ghi nhận: mỗi văn bản gồm mười hai dòng chia ba khổ, và đều kết bằng lời khuyên theo hướng tích cực. Nhưng chúng cũng bộc lộ tính khuôn mẫu: văn bản 3 và 4 dùng hình ảnh quen thuộc như dòng sông, cành lá xanh và có chung dòng mở đầu; văn bản 2 có thêm vài chi tiết quê như hàng me nhưng vẫn thuộc loại hình ảnh thường gặp; cả ba đều kết bằng lời khuyên nên trân trọng thời gian. Chúng phần lớn nói điều quen thuộc, theo cách dễ đoán. Điều thiếu không chỉ là hình thức mà còn là một khoảnh khắc riêng và tiếng nói của một người cụ thể.
Từ đó có thể rút ra: sáng tạo văn học không chỉ là ghép chữ cho đúng nhịp. Nó bắt nguồn từ trải nghiệm riêng, từ cái nhìn phát hiện điều chưa được nói theo cách của mình, và đi kèm trách nhiệm của người viết trước người đọc. Với bản thân tôi, khi đọc Vội vàng của Xuân Diệu, tôi thấy sức mạnh của một cái tôi dám cảm nhận thời gian bằng khát vọng sống của riêng mình; một bài thơ chỉ ghép những hình ảnh quen thuộc khó chạm đến người đọc theo cách ấy.
Tuy nhiên, không nên tuyệt đối hóa. AI có thể là công cụ hỗ trợ: gợi ý ý tưởng, sửa lỗi diễn đạt, tạo bản nháp để người viết chọn lọc. Vấn đề là người viết kiểm soát và chịu trách nhiệm về điều mình công bố. Thông điệp cho người viết là hãy giữ tiếng nói riêng khi dùng công nghệ; thông điệp cho người đọc là hãy đọc bằng sự tỉnh táo, hỏi sau câu chữ có một con người nào đang thật sự nhìn và cảm hay không.
Bản đồ đề thi và nguồn
Phần nào của đề đã được phủ
Khung đáp án tham khảo (LUKATO tự xây dựng, không phải đáp án chính thức)
Nguồn
Tóm tắt
Năm thẻ ôn nhanh
Kết quả
Bạn đang ở đâu?
0%
Từng phòng
LUKATO AI · Trang luyện viết tương tác dựa trên đề chọn học sinh giỏi THPT cấp thành phố Huế năm học 2026–2027 môn Ngữ văn (Sở GD&ĐT TP Huế, 150 phút). Trang không trích lại thơ trong đề; các nhận xét dựa trên bản ảnh đề được cung cấp và nên được đối chiếu với đề gốc. Thang chấm là thang tham chiếu của LUKATO, không phải barem chính thức. Khái niệm persona của Jung chỉ là một khung lí thuyết, các mô hình trong trang không phải số đo tâm lí. Nội dung dùng để luyện viết, không dùng để chẩn đoán.